Feest van ontmoeting

Partytenten op het grote plein van De Verrezen Christus-kerk; een buitenstaander kon zien
dat er op 26 juni iets bijzonders te doen was bij de 'katholieken'.

Veel eerder dan gebruikelijk op een zondag trokken mensen de kerk in voor pater Bouke Halma, die afscheid nam van de concrete deelname aan het parochiepastoraat: Bouke's begin van zijn emeritaat. 'Vol verwachting zijn wij gekomen …', zong onder de enthousiaste leiding van Winnie Uiting het voor deze dag samengestelde - bíjna parochiebrede - gelegenheidskoor.

Hoewel het liet aanzien dat Bouke zich ook vol verwachting zou laten verrassen, bleek dat hij bij de samenstelling van de liturgie de regie stevig in handen heeft gehad. Vertrouwde karmelitaanse liederen markeerden de dankzegging. Gezangen met diepgang en veel lagen, die beklijfden. Daar was, met uitzondering van het 'Ave Maria', geen woord Latijn bij.

Toeval kan het niet zijn dat Psalm 30 was gekozen. De psalm waarin velen zich konden identificeren met de psalmist. Je denkt sterk in je schoenen te staan, op het zadel te zitten en opeens kom je te vallen. Bouke heeft het in 2009 zelf ondervonden op zijn tocht naar Santiago de Compostella. Maar de Eeuwige geneest en dat is reden om de Ene te danken en dóór te gaan, want een echte Fries geeft niet op. In het najaar zal Bouke de Sint-Jacobsschelp weer oppakken om het resterende deel van de Camino de Santiago te voet af te leggen.

Crisis biedt kans

Pater Halma wees in zijn overweging op sacramentsdag op het sacrament van de dankzegging. Naast de bekende 7 sacramenten kan de parochie óók een sacrament zijn: een hulpmiddel om met het Mysterie in contact te komen. Een goed werkende parochie kan een plek zijn van echte ontmoeting, van geloofscommunicatie; draaggrond van ons leven. Pastoraat speelt daarin een cruciale rol. Zorg voor de ziel is geen etiketje van de priester. Pastoraat is niet het volgen van regeltjes, van dat mag wel en dat niet. "Echt pastoraat, zei Bouke, 'is zelf meewerken en helpen de bestaansgrond te verhelderen". Toen Bouke in Dordt kwam lag er genoeg werk voor hem. De parochie was immers door het bisdom toevertrouwd aan de Nederlandse Karmelprovincie. Door gebrek aan priesters zal de Karmel binnenkort die verantwoordelijkheid teruggeven aan het bisdom Rotterdam.

We leven duidelijk in crisistijd maar de karmeliet Bouke ziet daarin kansen om af te komen van de 'clericalisering': "Echte crisis biedt kans onderscheid te maken tussen wat wezenlijk is en bijzaak".

Hij haalde Bernardus van Clairvaux aan. Deze cisterciënzer pleitte voor omvorming van een clericale, rationele en ritueel christendom naar een persoonlijk beleefd geloof met Christus als voorbeeld. Mogelijk dat Bouke daarom als tweede lezing gekozen had voor 1 Petrus 5, 1-4, waarin de herders vermanend worden aangesproken. Bouke benadrukte dat wij met elkaar in dialoog moeten blijven. Dát volhouden leidt tot godsontmoeting.

De voorbeden die parochiebreed werden uitgesproken, haakten daarop in: niemand kan in de toekomst kijken maar we mogen die, door gezamenlijke inspanning en elkaar ruimte te geven, positief tegemoet zien. De acclamaties brachten Boukes liefde voor de Portugese taal in het gehoor door het 'Cantai ao Senhor', van de Braziliaanse zanger Paulo Baruk.

Niet blijven staan

In een karmelitaanse viering wordt Maria geëerd. Janneke Hamers en Annelieke Damen vertolkten een ingetogen 'Ave Maria', terwijl Bouke niet bleef staan en met een rode kaars zijn gang maakte naar het mariabeeld. Allen, maar in het bijzonder de emeritus, werden aan het slot van deze bewogen viering Gods zegen toegewenst met de bekende 7e eeuwse Ierse 'zegen van Sint Patrick'. Volledig aansluitend op overweging en voorbeden vertolkte het slotlied dat we - net als Bouke - niet moeten blijven staan, maar integendeel de toekomst inkijken en werken aan een nieuw begin. Een hint voor de te vormen Karmelkring Elia? Na een klaterend applaus nam pater Halma in een versierde stoel plaats en zong het Titus Brandsma-koor haar dank uit in het 'Tot ziens mon pére'. Trudy de Zeeuw schreef de tekst en Piet Beentjes heeft die op muziek gezet.

Sprekers

Ceremoniemeester Hans de Goeij gaf een drietal sprekers de microfoon. Jan Willem van Dongen, vice-voorzitter van het parochiebestuur, memoreerde aan Boukes 40-jarig priesterfeest op 21 juni 1969. 'Toewijding, oprechtheid, liefde, eenvoud, vrolijkheid en compassie met mensen'; in deze eigenschappen tekende hij de Fries Bouke. Pater Halma gaf veel adviezen aan het parchiebestuur: het PB 'zal er nog eens goed naar kijken' zei Jan Willem glimlachend en bedankte Bouke voor zijn pastorale werk en zijn inspanningen bij het tot stand komen van de fusie van de twee Dordtse parochies tot die ene O.L.Vrouw van de berg Karmel-parochie. Een gemeenschap als een ontmoeting tussen mensen. Van Dongen zag in Bouke een vechter voor de karmelgeest en roemde zijn persoonlijke betrokkenheid.

Namens de gemeente Dordrecht tekende wethouder Bert van de Burgt pater Bouke als een kerkmens. "U verbond de stad met de Kerk". Hij bracht de huisvesting van Taizé-jongeren in herinnering, waarvoor Bouke geijverd heeft. Ook wees hij op het 'Handvest voor Mededogen' van Centrum De Buitenwacht dat pater Halma op Prinsjesdag 2010 als een van de eersten onderschreef. Als derde punt benadrukte hij Boukes ijver binnen de Raad van Kerken en citeerde oud-burgemeester Ronald Bandell: "De Kerken staan met de gezichten naar elkaar toe".

Tot slot sprak de prior-provinciaal van de Nederlandse karmelieten, Ben Wolbers. Niet alleen in deze functie maar ook namens het bisdom Rotterdam. Bouke Halma werd op 01 oktober 1997 pastor van de toenmalige Titus Brandsma-parochie, daarna respectievelijk waarnemend deken en later deken van het dekenaat Zuid-Holland Zuid. In januari 2001 werd Bouke moderator van het Stadspastoraat en zes jaar later deken van het dekenaat Z-H Zuid en Groene Hart. Pater Ben Wolbers dankte zijn medebroeder voor diens inzet en zijn inspirerende zorgzaamheid voor parochie en oecumene. Karmelspiritualiteit kreeg mee door Bouke handen en voeten in het leven van alledag. Hij zag Boukes ongeval in Spanje als een tijdelijke pas op de plaats, als een keerpunt van bezinning. Namens het bisdom overhandigde hij pater Halma de St. Laurentiusplaquette.

Plein van de ontmoeting

De kerkdeuren openden zich daarna naar het kerkplein. Dit was al vroeg door veel vrijwilligers veranderd tot een receptieplein met door Anneke Stal gemaakte kleurige vlaggetjes. Dankzij de kleurstippen op het liturgieboekje regelde Hans de Goeij de ongedwongen receptie stipt op tijd. Dankbetuigingen en goede wensen, van zowel individuelen als groepen, overstelpten de emeritus en de cadeaus stapelden zich achter hem op. Ondertussen werd er druk ontmoet, genetwerkt en de nodige afspraken gemaakt. Want kerk en leven gaan door. Op deze sacramentsdag, in de kerk en op het plein van de Ontmoeting, van Vreugde, van Vrijheid, van Hoop en Verwachting, het plein van de Karmelitaanse spiritualiteit en, gelet op de fonkelende drank en smakelijke hapjes, ook het plein van de Hemelse voorpret, was het voor pater Bouke Halma, zijn confraters, zijn familie en niet op de laatste plaats voor de héle parochie een geslaagd feest van ontmoeting.

Paul Seesink ( Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. )

Bekijk voor meer foto's het fotoalbum.